Regelmatig plopt er een Engels woord op waarvan ik de betekenis niet ken. Afgelopen vrijdag was het weer zover: epiphany.
Ik moest het even opzoeken… het is een plotseling inzicht. Zo'n moment waarop ineens alles op zijn plek valt.
Even later overkwam het me zelf. Door een ander woord, dat ik nog nooit had gehoord. En ik ben er nog steeds stil van.
Ik neem je mee in wat er gebeurde. Het was een typisch gevalletje:
“You can only connect the dots backwards.”
Waar het begon
Als kind keek ik al graag anders naar de wereld. Maar mijn echte kantelpunt kwam tijdens de opleiding fotografie. Ik verwachtte er knoppenkennis te leren. Maar ik ontdekte iets veel belangrijkers: mijn fotografisch oog. Vanaf toen kon ik niet meer normaal kijken.
Na het overlijden van mijn vader maakte ik in een diepe periode van rouw een wandeling door de regen. Ineens plopte het idee op om tijdens de wandeling te struinen naar de kleur rood.
Door te focussen op rood, kwam ik in een heel bijzondere flow. Het hoogtepunt bleek achteraf een klein rood kersje op het wandelpad. Je ziet het op de foto bovenaan.
Hier zit een heel verhaal achter, dat ik deel in de online omgeving van de kaartenset. Maar de clou is: dit was mijn eerste bewuste VERHIP!-moment.
Het woord Flowtograferen™ had ik al eerder bedacht. Gewoon omdat ik het een mooi woord vond. Deze wandeling was de bevestiging dat de naam goed gekozen was. Want dit was en is voor mij net als yoga, maar dan met je ogen.
Behalve tot rust komen, bleek deze rode wandeling enorm helend te zijn. Ik was zwaar onder de indruk hoeveel verdriet en hoeveel liefde er tegelijkertijd in je hart aanwezig kan zijn.
Na die wandeling werd het woord een kaartenset. Ik maakte hem in mijn eigen bubbel van rouw.
Gewoon omdat ik er blij van werd.
Ik volgde gewoon mijn blijmaker.
Zonder te weten dat ik een oud pad bewandelde.
Een vraag aan Diane
As we speak krijgt die kaartenset van toen een next level upgrade. De nieuwe Flowtograferen™ kaartenset ligt klaar voor de proefdruk.
Ik vroeg Diane, een van mijn eerste klanten, hoe ze er nu nog mee werkt.
Haar antwoord raakte me diep. Dit is wat ze zei:

“Het maakte dat ik los kwam van mijn eigen patronen en leerde om anders te gaan kijken.”
Precies dát.
Ik verwonderde mij over de link die ze gelegd had met Miksang fotografie. En dat ze, terwijl ze zocht naar meer inspiratie, bij Flowtograferen™ was uitgekomen.
Ook van Miksang had ik nog nooit gehoord! Dus raadpleegde ik weer mijn digitale vraagbaak Google.
En toen zat ik daar.
Mond wagenwijd open.
Kippenvel all over the place.
Diane had de verbinding al gelegd. Lang voordat ik het woord kende.
Wat is Miksang?
Miksang is een Tibetaans woord dat goed oog betekent. Het is een vorm van fotograferen waarin het niet draait om techniek of het perfecte plaatje, maar om kijken. Om het gewone te zien als iets buitengewoons.
De basis ligt in de leringen van de Tibetaanse meditatieleraar Chögyam Trungpa. Hij leerde dat elke creatieve daad kan voortkomen uit een open, wakkere geest. Zijn leringen over waarneming gaan over begrippen als de flits van waarneming, kijken en zien… en gewone magie.
Zijn leerling Michael Wood maakte daar later een eigen manier van fotograferen van: Miksang.
Gewone magie. Ik las het en de tranen sprongen in mijn ogen.
Want dat is precies wat ik voel, ervaar en wat ik met Flowtograferen™ wil overdragen.
Waar Miksang en Flowtograferen™ elkaar raken
- Zien voordat je denktBij allebei draait het om dat ene moment waarop je iets ziet, nog voordat je hoofd er een oordeel of verhaal aan vastplakt. Trungpa noemt dat de flits van waarneming. Ik noem het: het moment waarop alle radartjes van het draaislot samenvallen, de kluis open klikt en magisch warm licht en sparkles je in je gezicht schijnen van binnenuit de kluis (zie je een beetje voor je wat ik bedoel? ; )
- Het gewone wordt bijzonderEen modderplas wordt een spiegel. Dauwdruppels op prikkeldraad worden parels. Het pad dat je altijd loopt, vertelt ineens een verhaal.
- Kunst zit in allesVolgens Trungpa geldt dit niet alleen voor kunstvormen als bloemschikken of schilderen. Elke activiteit kan een kans zijn om te ontspannen en je zintuigen te openen voor de wereld. Zelfs ramen wassen (deze vergt bij mij nog wat oefening ; ) En fotograferen? Daar heb je geen dure camera voor nodig. Je smartphone is genoeg.
- Een buiging van dankbaarheidMichael Wood was een tijd Trungpa's assistent en chauffeur. In een interview met hem en Julie DuBose in Kyoto Journal vertelt hij dat Trungpa altijd boog voor wat hij had gefotografeerd. Dat raakte me zo.
Zelf doe ik in gedachten iets vergelijkbaars als ik zeg: Dankjewel! Ik heb je gezien.
Dat ene kersje op het zandpad.
Een dauwdruppel op prikkeldraad.
Het licht dat precies goed valt.
Alles wat aandacht krijgt, groeit
Die dankjewel is voor mij geen klein dingetje. Het is de kern van Flowtograferen™.
Want elke keer dat je op het knopje drukt en in gedachten dankjewel zegt, sta je even stil bij iets wat je blij maakt. Een klein geluksmoment. En hoe vaker je dat doet, hoe meer van die momenten je gaat zien.
Ik zeg altijd: de lens van je camera is een verlengstuk van je ogen.
Richt je hem op wat je blij maakt? Dan ga je steeds meer blijmakers zien. Alles wat aandacht krijgt, groeit. Ook in jezelf.
Dat voelt als high vibes. Licht, open, dankbaar. In die staat kom je vanzelf meer moois tegen. #pasopstruikelgevaar
En weet je wat zo mooi is? De wetenschap knikt mee.
Meer wetenschappelijk bewijs
- Fotograferen met aandacht maakt het moment rijkerMensen die bewust fotografeerden, gingen meer op in het moment en genoten er meer van. En wie gedachteloos fotografeert, onthoudt minder van wat hij zag. Wie bewust inzoomt op een detail, heeft daar geen last van. (Diehl, Zauberman en Barasch, 2016; Henkel, 2014)
- Dankbaarheid maakt je lichterMensen die elke week opschreven waar ze dankbaar voor waren, voelden zich beter over hun leven en keken optimistischer naar de week die kwam. (Emmons en McCullough, 2003)
- Verwondering maakt de wereld groterZestigplussers maakten acht weken lang elke week een verwonderingswandeling. Ze voelden zich vrolijker en meer verbonden. En op hun selfies werden ze zelf steeds kleiner, en de wereld om hen heen groter. Klinkt als een rode wandeling, toch? (Sturm e.a., 2020)
- Een lichte staat opent je blikPsycholoog Barbara Fredrickson laat zien dat positieve gevoelens je aandacht verbreden. Je ziet meer mogelijkheden en denkt creatiever. (Fredrickson, 2001)
Je ziet dus meer kansen. Voor veel mensen voelt dat als het gevolg van manifesteren: je wordt je bewust van “het lijkt wel of het vanzelf gaat”. Het stroomt. En ik denk ook echt dat het zo is. Je wordt je er bewust van en neemt het met liefde aan.
Waar Flowtograferen™ anders is
Flowtograferen™ komt niet uit een meditatietraditie. Het komt uit mijn eigen leven. Uit verwondering, uit verdriet, uit liefde.
Elke kaart heeft twee kanten: een praktische fotografische uitnodiging en een verdiepende vraag. Zo beweeg je van buiten naar binnen en van binnen naar buiten.
Wat je aandacht trekt in de wereld om je heen, kan iets zichtbaar maken van wat er in jou leeft. En andersom: wat er in jou speelt, kleurt de manier waarop je naar buiten kijkt.
De waarde van een beeld wordt in mijn ogen niet bepaald door perfectie maar door betekenis.
Je leert niet alleen anders fotograferen, je leert anders kijken.
Probeer het zelf: je eigen kluismoment
- 1Start met kijken.
- 2Zonder oordeel of richting.
- 3Let op het allereerste wat je oog streelt, nog voordat je erover nadenkt.
- 4Fotografeer precies dát. Niet wat je mooi vindt, maar wat je zag.
- 5Op het moment dat je op het knopje drukt, zeg je eigenlijk al: dankjewel, ik heb je gezien. Dat kun je natuurlijk ook extra uitspreken, hardop of in gedachten.
Grote kans dat je een klein VERHIP!-momentje hebt.
Tot slot
Dat ene woord? Miksang.
Ik ben mijn eigen weg gegaan. En kwam uit op een plek die al bleek te bestaan.
Bizar toch?
Het voelt alsof ik taal heb gekregen voor iets wat ik al jaren voel.
En ik ben vooral heel nieuwsgierig wat ik er nog van mag leren.
En op deze plek wil ik ook Diane bedanken voor het delen van haar reactie. Ben zo blij met alles wat dit in beweging heeft gezet!
En jij? Waar zei jij vandaag in gedachten dankjewel tegen?
Vertel het meLees ook
Blij is geen bijzaak. Het is jouw richtingaanwijzer.
Wat blij zijn en eerst zien, dan delen betekenen voor jouw zichtbaarheid als ondernemer.
Lees verder →

